เรื่องความทุกข์ ที่หลีกเลี่ยงไม่ได้

ถ้าตัดเหตุที่ให้เกิดทุกข์ ขาดไปจากใจได้ ก็เท่ากับตัดกระแสของวัฎฎะ หรือความหมุนเวียนให้หมดไป

การพิจารณาวัตถุแต่ละอย่าง ให้ลงสู่หลักสัจธรรม คือ ทุกขัง อนิจจัง อนัตตา การพิจารณาทุกข์ เกี่ยวกับวัตถุ ก็ให้ดูจิตที่ มีความยึดถือในวัตถุนั้น ในหลักความจริง ให้พิจารณาว่า วัตถุนั้นไม่มีอะไรเป็นของของเราที่แน่นอน

ถ้าเรามีความยินดี จิตมีความผูกพัน ในวัตถุนั้นมากเกินไป เมื่อวัตถุนั้นหายไป ฉิบหายไปด้วยวิธีใดความทุกข์ใจที่มีความอาลัย ในวัตถุนั้นๆ ก็จะเกิดความพิไรรำพัน ร้องไห้ เกิดความเสียใจ ทุกข์ใจ เป็นลมล้ม ไปโดยไม่มีสติรู้ตัว นี้ก็เป็นความทุกข์ที่เกิดขึ้นจากผู้ไม่เคย พิจารณาให้จิตได้รู้ได้เห็นตามหลักความจริง

ใช้สติปัญญา หยั่งลงสู่หลักสัจธรรม เพื่อลบล้าง ความเข้าใจเดิม ที่มีความผูกพันอยู่ในกาม ถอนความยึดมั่นของจิต ที่หลงผิด ติดอยู่ในวัตถุกาม กิเลสกาม ด้วยความพยายามเต็มที่ ให้จิตมีความรู้ เห็นโทษ รู้เห็นทุกข์ รู้เห็นภัย ให้รู้เห็นความเสีย ใจที่เกิดขึ้น จากกามคุณ อย่างชัดเจน

ปัญญาพิจารณา ได้มากน้อยเท่าไรนั้น คือ เป็นปัญญาของเราโดยตรง  ความรู้ความฉลาด ความเฉียบแหลม ความรู้รอบในสรรพกิเลสทั้งหลายที่มีอยู่ในใจ ก็จะใช้ปัญญาที่เราสร้างขึ้นมานี้เอง เป็นอาวุธเพื่อสังหารกิเลสตัณหาให้หมดไปจากใจ

เหตุปัจจัยที่มีการหมุนเวียนอยู่ในภพทั้งสาม ก็เนื่องจากตัณหา คือ ความอยากตัวนี้เป็นเหตุ ถ้าดับเหตุนี้ ได้แล้วภพทั้งสาม ก็หมดปัญหาไป

คัดมาจาก หนังสือรวมคำสอนจากพระป่า